Anasayfa › Teknik SEO
Teknik Seo
Teknik SEO, sitenin kötü günde de ayakta kalmasına bakar: başka kaynaktan çekilip gelmeyen hava ve pist bilgisi, gerçek müşteriyi de kapıda bırakan güvenlik ayarı, sosyal medya uygulamasının içinde açılan sayfa ve yanlış ayarlı sunucu saati.
Teknik SEO Başka Bir Kaynaktan Çekilen Hava, Pist ya da Yol Bilgisi Gelmediğinde Sayfada Ne Kaldığına Neden Bakar?
Palandöken’de bir kayak otelinin anasayfasında “bugün açık pistler” diye bir kutu durur; içindeki bilgi otelin kendisinden değil, başka bir hizmetten gelir. Gece taze kar yağmış, sabah herkes o kutuya bakmaktadır. Kutunun yerinde ise gri, boş bir çerçeve ve tek satırlık bir hata yazısı vardır. Teknik SEO, bilginin geldiği günlere değil, gelmediği sabaha bakar: o anda sayfada ne kalıyor?
Bir sayfadaki bilgilerin hepsi o sitenin kendi kayıtlarından çıkmaz. Hava durumu, pistlerin ya da yolun açık olup olmadığı, döviz kuru, bir sosyal medya hesabının son paylaşımları çoğu zaman başka bir adresten, sayfa açılırken çekilir. Buna canlı bilgi kutusu diyelim. Kaynak cevap verdiği sürece kutu doludur ve kimse onu düşünmez. Kaynak yavaşladığında ya da sustuğunda sayfanın ne yapacağını ise kimse kararlaştırmamıştır.
Kaynak gelmediğinde üç şeyden biri olur. Kutu boş kalır; sayfanın ortasında bir delik açılır. Ya da ziyaretçinin anlamayacağı, kod diliyle yazılmış bir hata satırı görünür. En ağırı üçüncüsüdür: sayfa, kutunun cevabını beklemeye göre kurulmuşsa kaynak susunca sayfanın tamamı bekler; otelin telefonu da, oda fiyatları da o bekleyişin arkasında kalır. Ziyaretçi bunların hiçbirinde kaynağı suçlamaz; gördüğü, otelin sitesidir.
Çaresi kutuyu sıranın sonuna almaktır. Önce sayfanın kendi içeriği yüklenir: ad, telefon, adres, odalar. Kutu bunlardan sonra, ayrıca istenir; cevap gecikse de geri kalan her şey yerindedir. Kutuya ekranda önceden yer bırakılır; bilgi geldiğinde altındaki yazı aşağı itilmez. Kaynak hiç cevap vermezse kutu ya kendini gizler ya da son bildiği değeri, alındığı saatle birlikte gösterir: “Sabah sekizdeki bilgi.”
En basit yedek, düz bir cümle ile bir bağlantıdır: “Pistlerin bugünkü durumunu şu sayfadan ya da resepsiyondan öğrenebilirsiniz.” Asıl kural da buradadır: sayfanın ana bilgisi üçüncü bir tarafa bağlı olmamalıdır. Aramayla ilgili bir not da vardır: sayfa açıldıktan sonra başka adresten çekilen bilgiyi arama motoru her zaman görmeyebilir; aranmasını istediğiniz bilgi sayfanın kendi yazısında durmalıdır.
Kutunun bir sahibi olmalıdır: kaynak değiştiğinde ya da kapandığında kime haber verileceğini biri bilmelidir. Kış ortasında bir yol araçlara açılacaksa önce biri o yolu sürerek sınar; kapanmış yeri de buz tutmuş yeri de not alır. Teknik SEO işine biz de böyle başlarız: sitenizde deneme seferi yaparız. Müşterinizin arama kutusundan sizi aramasına uzanan yolunu dışarıdan, bir yabancı gibi katederiz; şifre istenmez, para alınmaz.
Güvenlik Ayarlarınız Yurt Dışından Gelen Gerçek Müşteriyi de Kapıda Bırakıyor mu?
Oltu’da oltu taşı işleyip yüzük ve kolye yapan bir atölyenin iletişim formuna bir hafta boyunca yabancı dilde, anlamsız mesajlar yağar. Siteye bakan kişi kestirme bir çözüm bulur: yurt dışından gelen her ziyareti geri çevirir. Mesajlar kesilir. Aynı hafta, yıllardır başka bir ülkede yaşayan ve annesine hediye arayan bir alıcı siteyi açar; karşısında yalnızca “erişim engellendi” yazan çıplak bir sayfa vardır.
Güvenlik araçları, yani siteyi kötü niyetli girişlerden koruyan programlar ve hizmetler, ziyaretçiyi üç ölçüye göre geri çevirebilir. Birincisi ülkedir: bağlantının hangi ülkeden geldiği aşağı yukarı bilinir ve bir ülke toptan kapatılabilir. İkincisi adres listeleridir: daha önce kötülük yapıldığı bildirilen internet adresleri içeri alınmaz. Üçüncüsü davranıştır: kısa sürede çok sayfa açan ya da forma art arda yazan ziyaret şüpheli sayılır.
Bu ölçülerin hiçbiri kötü niyetliyi iyi niyetliden tam ayıramaz. Ülke kapatıldığında yurt dışındaki müşteri de, tatilde sitenize bakan komşunuz da dışarıda kalır. Adres listesi daha sinsidir: iş yerlerinde ve cep telefonu şebekelerinde çok sayıda kişi internete tek bir adres üzerinden çıkar; o adres bir kişi yüzünden listeye girdiyse hepsi birlikte geri çevrilir. Geri çevrilen kişi nedenini bilmez; başka dükkâna bakar.
Kapıda kalanlardan biri de arama motorunun kendisidir. Arama motoru sayfalarınızı bot denen, siteleri gezip okuyan programlarla tanır; bu botların birçoğu yurt dışındaki adreslerden gelir. Yurt dışını toptan kapatan bir ayar onları da geri çevirebilir. Bot sayfaya uzun süre giremezse sayfa sonuçlarda güncelliğini yitirebilir, listeden düşebilir. Bunu ilk gün fark etmezsiniz; etkisi çoğu zaman haftalar sonra görünür ve nedeni akla en son gelir.
Fark etmenin üç yolu vardır. Arama motoru, sitenin sahibi olduğunu kanıtlayan kişiye parasız bir hesap verir; orada botun girmek isteyip geri çevrildiği sayfalar ve günler görünür. Güvenlik aracının kendi kaydı da kimi, hangi kurala dayanarak durdurduğunu satır satır gösterir. Üçüncü yol en kısasıdır: yurt dışında yaşayan bir tanıdığınızdan sitenizi açmasını ve ekranda ne gördüğünü size yazmasını isteyin.
Daha dar önlemler çoğu zaman yeter. Sitenin tamamı değil, yalnızca form korunur; forma yazana kısa bir soru sorulur. Tanınan arama botlarına geçiş izni verilir. Şüpheli ziyaret geri çevrilmez, bir doğrulamadan geçirilir. Teknik SEO deneme seferinde, gerçek müşteriyi kapıda bırakan her ayar bir buzlanmadır: yolun, müşteriyi kaydıran buz tutmuş parçası. Üç notla yazılır: nerede duruyor, kimi kaydırıyor, hangi ayın tuzlama listesinde.
Sosyal Medya Uygulamasının İçinde Açılan Sayfanız Tarayıcıdakiyle Aynı Çalışıyor mu?
Erzurum merkezde kadayıf dolması satan bir tatlıcı, sipariş sayfasının bağlantısını sosyal medya hesabındaki bir hikâyede paylaşır. Bağlantıya dokunan kişi sayfayı telefonunun tarayıcısında, yani siteleri açtığı asıl programda görmez; paylaşımın yapıldığı uygulamanın kendi küçük tarayıcısında görür. Sayfa oradadır, fotoğraflar yerindedir. “Ara” düğmesine dokunur; hiçbir şey olmaz. Yol tarifi için haritaya dokunur; harita açılmaz. Tatlıcı bundan habersizdir; sayfayı hiç oradan açmamıştır.
Sosyal medya ve mesajlaşma uygulamalarının birçoğu, içinde dokunulan bağlantıyı dışarı göndermez; kendi içine gömülü bir tarayıcıda açar. Böylece kullanıcı uygulamadan çıkmamış olur. Bu gömülü tarayıcı, telefonun asıl tarayıcısına benzer ama onun eşi değildir: daha az ayarı, daha az izni vardır. Sayfanız orada da açılır; açılmış olması ise her düğmenin çalıştığı anlamına gelmez. Fark küçük ayrıntılarda saklıdır ve uygulamadan uygulamaya değişir.
Sık görülen farklar şunlardır. Asıl tarayıcının hatırladıkları orada çoğu zaman yoktur: ziyaretçiye, daha önce giriş yaptığı sitede yeniden şifre sorulur; adı ve adresi forma kendiliğinden dolmaz. Dosya indirmek kimi uygulamada geri çevrilir; fiyat listesi inmez. Telefonu, haritayı ya da başka bir uygulamayı açması gereken bağlantılar bazen karşılıksız kalır. Sayfanın üstünde açılan pencereler engellenebilir; ödeme adımı böyle bir pencereye bağlıysa sipariş orada biter.
Bir fark daha vardır: yazılanın kaybolması. Ziyaretçi formu yarıya kadar doldurur, bir mesaja bakmak için uygulamadaki başka bir ekrana geçer; döndüğünde gömülü tarayıcı kapanmış, yazdıkları gitmiş olabilir. Paylaşımdan gelen ziyaretçilerin birçoğu sayfanıza bu yoldan varır. Siz ise sitenizi büyük olasılıkla bilgisayarda ya da telefonun asıl tarayıcısında denediniz. İki yol aynı sayfaya çıkar; ama aynı kapıdan girmez.
Denemesi zahmetsizdir: sayfanızın bağlantısını kullandığınız her uygulamada kendinize gönderin, dokunun ve yolun tamamını yürüyün. “Ara” düğmesi telefonu açıyor mu? Yol tarifi haritaya geçiyor mu? Form gidiyor, ödeme tamamlanıyor mu? Takılan adımın çaresi çoğu zaman sadeleştirmektir: önemli işler süslü düğmelerle değil, düz bağlantılarla kurulur; telefon numarası ve adres yazı olarak da durur. Gerekirse tek satır eklenir: “Sayfayı tarayıcıda açın.”
Kurallar sabit değildir: bir uygulamanın bugün izin verdiğine yarın izin vermeyebileceği akılda tutulur; deneme bu yüzden ara sıra yinelenir. Bulunan aksaklık tuzlama listesine yazılır: ayda bir onayınıza sunulan iş listesi; “olur” demediğiniz satıra el sürülmez. Teknik SEO işlerinde sıra bellidir: önce ana yol. Paylaşımdan gelen müşterinin arayamadığı düğme ana yoldur; ara sokaklar ondan sonra açılır.
Sunucunun Saati Yanlış Ayarlıysa Randevu, Rezervasyon ve Yayın Saatleri Nasıl Kayar?
Palandöken yolunda kayak takımı kiralayan bir dükkânın sitesinden pazar sabahı için yer ayıran müşteri, formda saat onu seçer. Ekran “Sabah onda bekliyoruz” der. Birkaç dakika sonra gelen onay e-postasında ise teslim saati yedi yazar. Müşteri hangisine inanacağını bilemez; kimi yedide kapalı kepengin önünde bekler, kimi hiç gelmez. Dükkânın sahibi formu defalarca denemiştir; e-postayı ise açıp okumamıştır.
Her sunucu, yani sayfalarınızı saklayıp isteyene yollayan bilgisayar, kendi saatini ve saat dilimini taşır. Site yurt dışındaki bir sunucuda duruyorsa ya da sunucu, dünyanın ortak başvuru saatine ayarlıysa oradaki saat sizin kolunuzdaki saat değildir. Sitenin yazılımına buranın saat dilimi ayrıca söylenmelidir. Söylenmediyse yazılım kimi yerde sunucunun saatini, kimi yerde ziyaretçinin telefonunun saatini kullanabilir; onay ekranı ile e-posta böyle ayrışır.
Kayan yalnızca randevu onayı değildir. Sayfadaki “şu an açık” yazısı dükkân kapandıktan saatler sonra da açık demeyi sürdürebilir, sabah ise kapalı gösterebilir. Önceden hazırlanıp belli bir saate kurulan yazı, kurulduğu saatte değil, birkaç saat erken ya da geç yayına girer. Cuma gece yarısı bitecek kampanya ya erken kapanır ya cumartesi sabahına sarkar. Gelen mesajların ve siparişlerin saat damgası da yanlış düşer.
İşi karıştıran bir ayrıntı daha vardır. Birçok ülke saatini yılda iki kez, yazın ileri kışın geri alır; ülkemizde ise saat yıl boyunca aynı kalır. Sunucu, saatini değiştiren bir ülkenin dilimine ayarlıysa aradaki fark yılın bir bölümünde bir türlü, öteki bölümünde başka türlü olur. Kışın elle düzeltilmiş bir ayar baharda yeniden bozulur; kimse bir şeye dokunmamıştır, yalnızca öteki ülkede saatler değişmiştir.
Bakılacak yer bellidir. Çoğu site yazılımında genel ayarlar arasında bir saat dilimi satırı bulunur; orada buranın dilimi seçili olmalıdır. Sonra iki deneme yapılır. Kendi adınıza, yarın belli bir saate deneme rezervasyonu açın; ekrandaki onayı, gelen e-postayı ve yönetim ekranına düşen kaydı yan yana okuyun. Bir de kısa bir yazıyı yarım saat sonrasına kurun; kurduğunuz dakikada yayına girip girmediğine bakın.
Yurt dışından yer ayıran misafir için onaya, saatin hangi yerin saati olduğu yazılır. Sitenizin adresini bir mesajla bildirin; sitenizde deneme seferini biz yapalım, ücret de şifre de istemeden. Yolun dört kesimine bakılır: teknik durum, sayfalarda yazanlar, işletmenizin başka yerlerde nasıl anıldığı, harita kaydı. Teknik SEO çalışmasına geçilince ay sonunda yol bülteni gelir; aralıklarla ikinci sefer yapılır, iki seferin notları yan yana konur.
Otelimin sayfasındaki pist durumu kutusunu bir başka hizmet besliyor ve bunun için para ödemiyorum; hizmet bir gün kapanırsa bunu ziyaretçiden önce nasıl öğrenirim?
Kutunun boş kaldığını size haber veren basit bir düzen kurdurun: kaynak belli bir süre cevap vermezse her gün baktığınız telefona kısa bir mesaj gelsin. Ayrıca her sabah siteyi kendi telefonunuzda açmayı alışkanlık edinin. Kutunun altında, kaynağa bağlı olmayan bir cümle ve resepsiyonun numarası her zaman dursun; kutu sustuğunda ziyaretçi yine yolunu bulur.
Atölyemin sitesine yurt dışından gelenlerin hepsini kapattım, istenmeyen mesajlar durdu; bu ayarı böyle bırakmamın bir sakıncası var mı?
Olabilir. Arama motorlarının sayfaları gezen programları çoğunlukla başka ülkelerdeki adresleri kullanır; onlar geri çevrilirse sayfalarınız sonuçlarda geriye düşebilir. Yurt dışında yaşayan müşteriniz de siteyi açamaz. Ülkeyi kapatmak yerine formu koruyun ve tanınan arama botlarına izin verildiğinden emin olun. Kararı, güvenlik aracının kaydında gerçekte kimin durdurulduğunu gördükten sonra verin.
Sipariş sayfamın bağlantısını hikâyede paylaşıyorum ve müşteriler ödeme adımında takıldıklarını söylüyor; sorun benim sitemde mi, uygulamada mı?
Büyük olasılıkla ikisinin buluştuğu yerde. Ödeme adımı ayrı bir pencere açıyorsa ya da başka bir uygulamaya geçiş istiyorsa, uygulamanın gömülü tarayıcısı buna izin vermeyebilir. Bağlantıyı kendinize gönderip siparişi baştan sona orada deneyin. Takıldığı adımı görünce ödeme hizmetinize başka bir açılış biçimi sunup sunmadığını sorun; bu arada sayfaya “tarayıcıda açın” notunu ekleyin.
Rezervasyon saatlerim e-postada üç saat erken görünüyor; her onaya elle düzeltme yazmak yerine bunu kökünden nasıl çözerim?
Üç saatlik fark, saat diliminin hiç ayarlanmadığını düşündürür. Sitenin genel ayarlarındaki saat dilimi satırına bakın; yerel dilim seçili değilse onu seçin. Rezervasyon formunu çalıştıran ek programın kendi saat ayarı varsa onu da aynı dilime getirin. Ardından bir deneme rezervasyonu açıp ekranı, e-postayı ve kaydı karşılaştırın. Düzelmezse sitenizi barındıran firmaya sunucunun saatini sorun.