Anasayfa › Yerel (Harita) Optimizasyon
Yerel (Harita) Optimizasyon
Yerel (harita) optimizasyon, haritaya bakanın sizi doğru hâlinizle görmesine çalışır: “şu anda açık” süzgeci ve eksik saatler, yorum sayısıyla birlikte okunan puan, yorum satan teklifler ve aynı adı taşıyan iki caddeden yanlışına düşen iğne.
Yerel (Harita) Optimizasyon Haritada “Şu Anda Açık” Süzgecini Kullanan Birinin Sizi Neden Göremediğine Nasıl Bakar?
Gece on birde arabası çalışmayan biri telefonundaki haritaya “çekici” yazar ve sonuçları daraltan süzgeçlerden birine dokunur: “şu anda açık”. Liste kısalır. Gece de telefona bakan, aracı hazır bekleyen bir firma o listede yoktur; çünkü haritadaki kaydında, yani işletmeyi tanıtan kartta, çalışma saati hiç yazmaz. Kapalı görünmüyordur, açık da görünmüyordur; yalnızca elenmiştir. Yerel (harita) optimizasyon işe kayıttaki bu boş satırdan başlar.
Harita, arama sonuçlarının üstünde çoğu zaman birkaç süzgeç sunar; yalnızca açık yerleri bırakan da bunlardan biridir. Acelesi olan kişi ona dokunur: gece market arayan, pazar günü lastikçi arayan, sabah erkenden fırın arayan. Süzgeç açıldığında listede, haritanın o an açık olduğunu bildiği kayıtlar kalır. Saati hiç girilmemiş kayıt çoğu zaman dışarıda kalır; saati yanlış girilmiş kayıt ise kapalı görünür.
Girilecek olan, kapının gerçekten açık olduğu saatlerdir; haftanın yedi gününün her biri için. Cumartesi erken kapanıyorsanız cumartesinin satırı öyle yazılır; pazar kapalıysanız “kapalı” diye işaretlenir, boş bırakılmaz. Öğle arası veriyorsanız gün iki dilime bölünebilir. Tabeladaki saat de kayıttakiyle çelişmemelidir. Yazın ve kışın değişen düzen de değiştiği gün kayda işlenir; eski mevsimin saati, yanlış saattir.
Olağan haftanın dışında kalan günlerin kayıtta kendi bölümü vardır: özel saatler. Bayram günleri oraya tek tek girilir. Erzurum işletmeleri için bir satır daha vardır: yoğun kar yüzünden dükkânı açamadığınız ya da erken kapattığınız gün. O sabah telefondan birkaç dokunuşla işlenen bir “bugün kapalıyız”, kapınıza boşuna gelecek müşteriyi evinde tutar; ertesi gün olağan saat kendiliğinden geri gelir.
Baştaki çekiciye dönelim. Dükkânı akşam kapanır, ama telefon gece de açılır ve araç yola çıkar. İşi müşterinin bulunduğu yere gitmek olan bir işletmede saat, çoğu zaman hizmetin verildiği saattir; kayda o yazılır. Kepenk inikken yalnızca telefona bakılıyorsa bu, açıklamanın ilk cümlesinde düz sözle söylenir; kayıt o iş kolunda ek bir saat türü sunuyorsa oraya da işlenir. “24 saat açık” ancak doğruysa seçilir.
Denemek için bilgisayar gerekmez. Dükkânın kapalı olduğu bir saatte, kaydı yönetmeyen birinin telefonundan haritayı açın; işinizi yazın, “şu anda açık” süzgecine dokunun. Listede misiniz? Kartınızda “açık” mı yazıyor, “kapalı” mı, yoksa hiçbir şey mi? Aynı denemeyi bir bayram sabahı ve bir pazar akşamı yineleyin. Yerel (harita) optimizasyon çalışmasında saat satırı bir kez doldurulup bırakılmaz; müşterinin baktığı saatte, onun gözüyle yeniden okunmalıdır.
Üç Yorumla Beş Yıldız mı, Yüz Yorumla Dört Buçuk mu: Arayan Kişi Puanı Nasıl Okur?
Erzurum merkezde bitişik iki dükkân, ilçelerden gelen balı ve peyniri satar; haritada da yan yana görünürler. Birinin kartında beş yıldız yazar, yanında küçük bir sayı: üç yorum. Ötekinde dört buçuk yıldız ve yüz yirmi yorum. Şehre o sabah gelmiş bir ziyaretçi ikisine de bakar, kısa bir an düşünür ve ikincisinin kapısından girer. Puanı düşük olanı seçmiştir.
Çünkü puan tek başına okunmaz; yanındaki sayıyla birlikte okunur. Üç yorumdan çıkan beş yıldız, bakan kişiye çoğu zaman şunu düşündürür: bunları dükkânın eşi dostu yazmış olabilir. Yüz yirmi yorumdan çıkan dört buçuk ise başka bir şey söyler: buraya çok kişi gelmiş, çoğu memnun ayrılmış, birkaçı olmamış. İkincisi kusursuz değildir, ama gerçek bir dükkânın tablosuna benzer; insan da gerçeğe benzeyene güvenir.
Okur tarihe de bakar. Her yorumun yanında ne zaman yazıldığı görünür; son yorumu iki yıl öncesine ait bir kart, puanı ne olursa olsun, bugünü anlatmaz. Usta değişmiş, dükkân el değiştirmiş olabilir. Geçen hafta yazılmış sıradan bir yorum, üç yıl önceki parlak bir övgüden daha çok şey söyler: dükkân açıktır, çalışıyordur, insanlar hâlâ gelip yazmaya değer bulmaktadır.
Eleştiri de puanın parçasıdır. Yüz övgünün arasında duran üç dört sert yorum, okura ötekilerin de gerçek olduğunu düşündürür. Bakan kişi sık sık önce o düşük puanlı yorumları açar; yazılana olduğu kadar altındaki cevaba da bakar. Sakin, kısa ve savunmaya geçmeyen bir cevap görürse şunu anlar: burada bir aksilik olduğunda muhatap bulunuyor. Cevapsız bırakılmış bir şikâyet ise yıldızdan daha çok şey götürür.
Buradan çıkan hedef kusursuz puan değildir; ağır ağır ama aralıksız gelen dürüst yorumlardır. Haritanın kendisi yorum sayısını, puanı ve tazeliği sıralamada nasıl hesaba kattığının ayrıntısını açıklamaz; dışarıdan söylenen her formül tahmindir. Bundan ötürü yerel (harita) optimizasyon, haritanın gizli hesabıyla değil, karta bakan insanın gördüğüyle uğraşır: kaç yorum var, sonuncusu ne zaman yazılmış, eleştiriye ne cevap verilmiş?
Sizin elinizde olan üç şeydir. İlki rica etmektir: her müşteriden, aynı yalın cümleyle. İkincisi seçmemektir: yalnızca yüzü gülenlerden yorum istemek hem haritanın yorum kurallarıyla bağdaşmayabilir hem de zamanla fazla pürüzsüz, bu yüzden inandırıcı olmayan bir tablo çıkarır. Üçüncüsü cevap vermektir: övgüye de eleştiriye de, kısa ve kişiye özel. Beş yıldızın peşine düşen dükkân üç yorumda kalabilir; düzenli rica eden yüz yirmiye ulaşabilir.
“Yorum Satıyoruz” Diyen Bir Teklife Evet Demek Kaydınıza Ne Yapar?
Yakutiye’de yeni açılmış bir pide salonunun sahibine, açılışın üçüncü haftasında bir mesaj gelir: üç gün içinde yirmi beş tane beş yıldızlı yorum, uygun bir ücretle. Kartında o gün yalnızca dört yorum vardır; karşı sıradaki eski lokantanınkinde yüzlerce. Teklif kulağa bir kestirme gibi gelir. Oysa satılan şey yorum değildir; dükkânın kaydına yüklenen bir risktir.
Para karşılığı yazdırılan yorum, haritanın yorum kurallarına aykırıdır; harita da böyle yorumları arar. Neye baktığının tamamını açıklamaz, ama dışarıdan da göze batan işaretler vardır: sakin bir kayda kısa sürede yağan çok sayıda yorum, o çevrede hiçbir geçmişi olmayan hesaplar, birbirine benzeyen cümleler, fotoğrafsız ve ayrıntısız övgüler. Yirmi beş yorumun üç günde gelmesi, bu işaretlerin birkaçını tek başına taşır.
Sonrası ağır olabilir. Kurala aykırı bulunan yorumlar kaldırılır; harita kimi durumlarda kaydı da kısıtlar: bir süre yeni yorum alınamayabilir, eldeki yorumlar geçici olarak yayından kalkabilir, kartta sahte yorumların kaldırıldığını söyleyen bir uyarı görünebilir. İşin hukuk yanı da vardır: gerçeğe aykırı müşteri yorumu yaptırmak, tüketiciyi yanıltan uygulamalar arasında sayılabilir. Bu satırlar hukuk danışmanlığı sayılmaz; o yanını bir hukukçuya sorun.
Haritadan önce müşteri fark eder. Açılalı üç hafta olmuş bir salonun kartında, pideyi tarif etmeyen yirmi beş övgü alt alta durduğunda okur hepsini birden yok sayar; aralarındaki dört gerçek yorumu da. Geriye bir şey daha kalır: satıcı artık sizin hakkınızda bir şey biliyordur. Ödemeyi kimin yaptığını bilen biri, yarın başka bir teklifle ya da başka bir istekle yeniden yazabilir.
Teklife verilecek cevap, cevap vermemektir: yazışmaya girilmez, pazarlık edilmez, mesaj silinir. Yavaş yol bellidir. Kasada duran bir karekod, yani kameraya gösterilince yorum yazılacak yeri açan desen, hesap ödenirken söylenen tek cümle ve sabır: “Memnun kaldıysanız da kalmadıysanız da haritaya iki cümle bırakın.” Yeni bir salonda yorumlar ilk aylarda seyrek gelir; olağandır. Eski lokantanın yüzlerce yorumu da böyle, tek tek birikmiştir.
Bir rakibin yorum satın aldığını düşünüyorsanız da yol aynı sakinliktedir. Kuşkulandığınız yorumlar, yanlarındaki menüden haritaya tek tek bildirilebilir; sonucu harita belirler, cevabı da gecikebilir. Yapılmayacak olan, bunu açıkta, herkese duyurarak söylemektir: kendi kartınızda, sosyal medyada ya da rakibin kartına yazdığınız bir yorumda. Kanıtlayamadığınız bir suçlama size döner. Yerel (harita) optimizasyon bu işte tek bir tarafı tutar: gerçekten gelmiş müşterinin kendi yazdığı yorumu.
Aynı Adı Taşıyan İki Mahalle ya da Cadde Varsa Adresiniz Haritada Nereye Düşer?
Bir kurye ile iki müşteri aynı hafta yanlış sokağa gider. Aradıkları, Erzurum merkezde yeni açılmış bir kışlık lastik ve zincir dükkânıdır. Dükkânın bulunduğu caddenin adı çok yaygın bir addır; aynı adı taşıyan bir cadde ilçelerden birinde de vardır. Harita, kayıt açılırken yazılan kısa adresi oradaki caddeye yerleştirmiştir. İğne, yani haritada yeri gösteren işaret, dükkânın kapısından kilometrelerce uzakta durmaktadır.
Mahalle ve cadde adları bir ilin içinde yinelenir. Cumhuriyet Caddesi gibi adlar pek çok yerleşimde bulunur; “Yeni Mahalle”, “Çarşı” ya da “İstasyon” gibi adlar da öyle. Adres ilçesi yazılmadan girildiğinde harita, elindeki eşleşmelerden birini seçer; seçtiği cadde her zaman sizinki olmaz. Aynı satırı okuyan kargo ve sipariş sistemleri de tahmin yürütür; paketin hangi şubeye gideceğine o tahmin karar verebilir.
İlk iş adres satırıdır. İlçe ve mahalle her seferinde yazılır; merkezdeki dükkân için de “merkez” denip geçilmez, ilçenin adı yazılır: Yakutiye, Palandöken ya da Aziziye. Posta kodu da eklenir; beş rakam, aynı adlı iki caddeyi ayırmaya çoğu zaman yeter. Kayıt ekranı adresi yazarken öneri sunuyorsa önerinin sonundaki ilçeye bakılır; yanlış ilçeyi gösteren öneri, ne kadar tanıdık görünse de, seçilmez.
İkinci iş iğnedir. Adres doğru yazılsa da iğnenin nereye düştüğüne gözle bakılır: harita yakınlaştırılır, uydu görüntüsü açılır, dükkânın çatısı aranır. İğne başka bir ilçedeyse ya da caddenin öbür ucundaysa, kaydı yöneten kişi onu çoğu zaman elle tutup kapının üstüne bırakabilir; değişikliğin görünmesi için onay beklenebilir. Adresi düzeltmek iğneyi her zaman kendiliğinden taşımaz; ikisi ayrı ayrı yoklanır.
Üçüncü iş sözdür. Sitenin iletişim sayfasına, adresin altına bir tarif cümlesi yazılır: neyin karşısı, neyin yanı, hangi ilçenin hangi çarşısı. Aynı eksiksiz adres faturada, sitede, kargo hesabında ve dükkânın geçtiği bütün rehber kayıtlarında harfi harfine yinelenir. Sonra denenir: haritaya otogardan dükkânınıza nasıl gidileceğini sorun. Çizilen yol sizi tanıdığınız sokaklardan geçiriyorsa iğne yerindedir; başka bir ilçeye çıkarıyorsa değildir.
Başka ilçeye düşmüş bir iğne, müşterinin yolundaki buzlanmalardan biridir. Sitenizde deneme seferi yaparken o yolu ilk aramadan telefonun çalmasına kadar dışarıdan geçeriz; şifreniz sizde kalır. Yolun dört kesiminden biri harita kaydıdır. Bulduğumuz her buzlanmayı yeriyle, kimi kaydırdığıyla ve tuzlanacağı ayla yazarız. Onayladığınız tuzlama listesinde yerel (harita) optimizasyon önce ana yolu açar. Bize yalnızca site adresinizi iletin; deneme seferi için ücret alınmaz.
Dükkânım randevuyla çalışıyor, belli bir açılış saatim yok; “şu anda açık” diye arayanların karşısına çıkmak için kayda ne yazmalıyım?
Genellikle randevu kabul ettiğiniz saatler yazılır; müşterinin sizi bulabildiği saatler onlardır. Saat alanını boş bırakmak sizi süzgecin dışında tutabilir. Açıklamanın ilk cümlesinde randevuyla çalıştığınızı ve randevunun nasıl alınacağını söyleyin. Kayıt iş kolunuz için bir randevu bağlantısı alanı sunuyorsa onu da doldurun. Saat yazıp o saatte bulunmamak ise yoruma döner.
On yıllık dükkânımın kartında yalnızca yedi yorum var ve hepsi beş yıldız; bu tablo bana zarar verir mi?
Zarar vermez, ama az şey söyler. On yıllık bir dükkânda yedi yorum, bakan kişiye müşterilerin yazmadığını ya da kendilerinden istenmediğini düşündürür. Puanı korumaya çalışmayın; sayıyı ve tazeliği büyütün. Bundan sonra gelen her müşteriden aynı cümleyle yorum rica edin. Araya dört yıldızlı, hatta eleştiren yorumlar girecektir; tablo o zaman daha inandırıcı olur.
Yeğenim ve iki çalışanım dükkânıma beş yıldız verdi, kimse para almadı; bunlar da satın alınmış yorum sayılır mı?
Satın alınmış sayılmaz, ama kurallar çıkar ilişkisi olanların yorumunu da istemez: işletmenin sahibi ve çalışanı kendi dükkânını değerlendirmemelidir; gerçek bir alışverişe dayanmayan yakın yorumu da aynı gözle görülebilir. Bu tür yorumlar fark edilirse kaldırılabilir. Silmelerini rica edin. Yakınlarınız dükkânı tanıdıklarına anlatarak yardım etsin; yorumu müşteri yazsın.
Harita kaydımdaki iğneyi düzelttim ama kargo firmasının sistemi paketlerimi hâlâ öteki ilçedeki aynı adlı caddeye yolluyor; ne yapmalıyım?
Kargo firmaları çoğu zaman haritadan değil, kendi adres kayıtlarından okur; iğneyi düzeltmek onları değiştirmez. Firmanın şubesine başvurup hesabınızdaki gönderici adresini ilçe, mahalle ve posta koduyla yeniden yazdırın. Sitenizdeki sipariş formunda ilçeyi zorunlu alan yapın. Size gelen paketler içinse tedarikçilerinize adresinizin tam hâlini yazılı olarak bir kez daha gönderin.